Dört Unsur - Mizaçlar ve Özellikleri - Ahlat-ı Erbaa

Rasülullah Sallallâhû Aleyhi ve Sellem Efendimiz Buyurdular; Allahû Teâlâ Hazretleri, İnsanı Dört Şeyden Yarattı:

1. Su,
2. Toprak,
3. Ateş ve
4. Rüzgâr.

❀ Sudan Fazla Olduğu Zaman O Kimse Hâfız, Âlim, Fakîh veyâ Kerîm, Efendi ve Sâlih Bir Kişi Olur.

❀ Toprağı Çok Olduğu Zamansa Kan Dökücü, Habis, Müflis, Dünyâ ve Âhirette Büyük Zarara Uğrayanlardan Olur.

❀ Kendisinde Ateş Çok Olduğu Zaman Avâne (Zâlimlerin Yardakçı ve Yardımcısı) Olur.

❀ Eğer Kendisinde Rüzgâr Çok Olduğundaysa Yalancı Olur.

Bu Konuda İsmâil Hakkı Bursevî (ks) Hazretleri de Buyurdu; Dört Unsur Şunlardır:

1. Toprak,
2. Su,
3. Hava ve
4. Ateştir.

❀ Toprağın Şu Hususiyetleri Vardır:

1. Hasîs (Hakîr ve Rezil) Olmak,
2. Zayıf ve Önemsiz Olmak,
3. Zillet,
4. Tamahkârlık,
5. Düşkünlük,
6. Yerilmek,
7. Aşağılık ve
8. Küçümsenmek.

❀ Suyun Şu Hususiyetleri Vardır:

1. Yumuşaklık,
2. Acziyet,
3. Tembellik,
4. Dişilik ve
5. Yiyecek ve İçeceklerdeki Şer.

❀ Havanın Hususiyetleri:

1. Hased,
2. Cimrilik,
3. Kin Beslemek,
4. Düşmanlık,
5. Şehvet ve
6. Süs ve Ziynete Düşkünlük.

❀ Ateşin Hususiyetleri:

1. Böbürlenmek,
2. Kibirlenmek,
3. Övünmek,
4. Buğz Etmek,
5. Yaltaklanmak,
6. Hiddet,
7. Kötü Ahlâk ve
8. Bunlardan Başka Kötü Ahlâka Taallûk Eden Her Şey.

✿ Onların (Kötü Ahlâkların Temeli ve) Başı:

1. Dünyâ Sevgisidir,
2. Riyâset Sevdâsıdır,
3. Lezzetlerinden Faydalanmaktır,
4. Şehvetlerini Tatmaktır.