Havas ve ilim yolunda kelimelerin iç yüzü üzerine notlar...

Bazı kelimeler vardır ki, herkesin dilindedir; fakat çok az kimsenin gönlünde yerini bulmuştur. İnsan aynı kelimeyi yıllarca duyar, tekrar eder, hatta öğretir; fakat o kelimenin yükünü, hududunu ve işaret ettiği hâli tam kavrayamaz. Hâlbuki ilim yolunda bazen bir kelime, uzun bir kitaptan daha fazla kapı açar. Çünkü kelime, yerli yerinde anlaşılırsa sadece bir lafız olmaktan çıkar; insana ölçü, istikamet ve iç düzen kazandırır.

Bu başlık altında niyetim, büyük iddialar ortaya koymak gibi bir hadsizlik değil; havas ve ilim yolunda sıkça geçen bazı kelimelerin iç yüzüne, imkân nispetinde dikkat çekmektir. Her seferinde bir kelime ele alınacak; lafzı, mânâsı, kullanım sahası ve insanın hâlindeki karşılığı üzerinde kısaca durulacaktır. Belki böylece çok konuşulan bazı şeyler, biraz daha yerli yerine oturur. Zira bazen yol, büyük meselelerden değil; yanlış anlaşılan küçük kelimelerden karışır.