Zaten yazımda Fatiha süresi alimlerin büyük çoğunluğuna göre yedi ayettir diyerek ilave etmişim. Buna mukabil kıraat alimi Hüseyin el-Cu’fi altı ayet, Hasan el-Basri ile Mu’tezile kelamcısı Amr b. Ubeyd sekiz ayet, diğer bazı alimler ise sureyi dokuz ayet kabul etmişlerdir. (İbn Aşur, et-Tahrir ve’t-Tenvir, 1.cilt sayfa 136) Öte yandan Kufe ve Mekke kurrası besmeleyi ayet kabul ederken ‘’ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ’’ ifadesini müstakil ayet saymamıştır. Medine, Şam ve basra Kurrası ise aksi görüşü savunmuştur. (İbn Atıyye , el-Muharrerü’l-Veciz 1.cilt sayfa 60-61) Bu ihtilaflardan anlaşıldığı kadarıyla Kur’an’daki ayetlerin tahdit ve tayininde içtihadi görüşler ön plandadır. Baştaki besmelenin sureye dahil olup olmadığı meselesi ise ihtilaflıdır.

Ben, ülkemizde yapılan tefsir ve meal çalışmalarında kıraat farklılıklarının (Hamdi Yazır ve Süleyman Ateş gibi bazı müelliflerin eserlerindeki kısmi açıklamalar hariç tutulacak olursa) genelde göz ardı edildiği kanaatindeyim. Halbuki, Türkçe tefsir ve meal çalışması yapanların, kıraatları, yaptıkları çalışmalarda değerlendirmeye almaları ve değişik anlamlara gelebilecek kıraat farklılıklarını göstermeleri gerekmektedir. Mesela, Asım'ın Hafs rivayetine göre yazılmış olan mushaflarımızda Rum, suresi 22. ayetinde yer alan " اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِلْعَالِم۪ينَ’’
ifadesi, Türkçe meallerin genelinde metinde yazıldığı gibi ". Bunda, ilim sahipleri için elbette ibretler vardır." şeklinde verilmiştir. Halbuki kıraat imamlarının geneli bu ayette yer alan "alimler" ifadesini
‘’alemler" şeklinde okumuştur. Cumhurun bu okuyuşu göz önüne alınacak olsaydı, ayetin anlamı, "...bunda alemler için ibretler vardır..." şeklinde olacaktı. Asım kıraatının, yapılan çevirilerde esas alınmasına bir şey denmese de, farklı okuyuşlardan kaynaklanan değişik anlamlara, en azından dipnotta bir atıfta bulunulmamasının Kur'an meali çalışmalarında önemli bir eksik lik olduğu kanaatini taşıyorum.