Sorum şu: Neyden bilmeli

Sabah olur, odana güneş vurur.
Duvarda bir aydınlık görürsün.
Bilirsin ki bu parlaklık kendi kendine oluşmadı.
Onun bir kaynağı vardır: güneş.
Fakat güneşi doğrudan odanın içinde tutmazsın;
yalnızca ışığının eserini görürsün.
Üstelik ışık, pencerenin hâline göre içeri girer:
Pencere yuvarlaksa başka türlü,
dar ise başka türlü,
renkli cam varsa daha başka türlü görünür.

Demek ki gelen ışık bir olsa da,
göründüğü suretler farklı olabilir.
Bu misal çok zariftir.
Çünkü bize şunu anlatır:
Tecellî birdir, fakat suretler çoktur.
Hakikat birdir, fakat âlemdeki görünüşleri çeşit çeşittir.
Nasıl ki tek güneş, binlerce pencerede farklı akisler verirse,
hakikatin tecellîsi de sayısız surette görünür.

İnsan çoğu zaman pencereye takılır;
ârif ise ışığın geldiği kaynağı düşünür.

İnsan şifayı merhemden mi bilmeli?
Rızkı işinden mi sanmalı?
Sevinci evlattan, huzuru eşyadan, kuvveti de kendi bedeninden mi bilmeli?

Hayır !
Herşeyi Rahmân'dan bilmeli..

Çünkü sebep perdedir; tesir ise Hak’tan gelir.

Nasıl pencere ışığın kaynağı değilse,
sebep de nimetin sahibi değildir.
Ârif, sebebe takılıp kalmaz;
sebebin ardındaki kaynağı görür.

__________________
Hasbiyallâhu ve ni‘mel vekîl.

Güzel bir paylaşım oldu

Verdiğiniz örnek çok açıklayıcı ve çok güzel olmuş.
İnşallah aklımda tutabilirsem biri bana bu tarz bir soru sorduğunda bu cevabı veririm😁

Dağdan tek bir su iner.
Aynı su, aynı topraktan geçer;
fakat bir ağaca varınca elma olur,
bir başkasında nar olur,
başka bir yerde limon olur,
bir dikenin içinde ise acılık taşır.

Su birdir;
fakat çıktığı suretler farklıdır.
Tatların farklılığı sudan değil,
mazharların kabiliyetindendir.

İşte tecellî bahsi de böyledir.
Feyiz bir yerden gelir; fakat göründüğü yerlerin istidadına göre suret alır.
Hakikat birdir; ama mazharlar değiştikçe görünüşler çoğalır.
Cahil, elmanın tadını elmanın kendinden bilir.
ârif ise bilir ki, ne tat dalın malıdır, ne hayat yaprağın. Hepsi bir kaynaktan gelen feyzin, farklı mahallerde farklı görünüşlerinden ibarettir. Sebepler bu yüzden perdedir; tesir ise Hak’tandır.”

Nasıl ki meyve, suyun kaynağı değilse;
sebep de nimetin sahibi değildir.
Dal taşıyıcıdır, kök vasıtadır, toprak perdedir;
fakat hayat veren, büyüten ve olgunlaştıran onlardan ibaret değildir.

__________________
Muhammedün Tâcü Ruslillâhi Qâtıbeten; Muhammedün Sâdiku’l-Akvâli ve’l-Kelimi. ﷺ

Allah, Kur’an’da anlayalım diye misaller verir.
Aslında her şey, O’nu anlayalım diye bir misaldir.
Bu yüzden misaller insana daha tatlı, daha yakın gelir.

Elinize sağlık ❤️

__________________
Hasbiyallâhu ve ni‘mel vekîl.

Ağzınıza sağlık çok güzel yazmışsınız...