Hocam burda amacımız kaderimiz sorgulamak degil kader olgusunun iradeye etkisi ve irademizle yaptıklarımızın kaderimize tesiri Elhamdülilah Allaha her zaman teslimiz o neyi murad ederse lakin arkadaşın sualine cevap vermek istedim düşünce kurt gibidir zihni kemirir o kurt ölmeden rahat edemez o yüzden bildiklerimi aktardım cahil halimle aslında burdaki konu kaderden ziyade irademiz irademizin kaderimizdeki yeri aslında bu konuların bir nevi aydınlanması Ateizmin de sönmesindeki fitili ateşler Bir insanı bile bu çukurdan kurtarsak ne büyük şereftir insanların ateist olmasıda bazı sorularına cevap bulamamasıdır artık ilim teknoloji çagındayız cihadı ilimle yapıyoruz sürekli ögrenmeye birşeyleri araştırmaya çalışıyorum haddimi aştıysamda hakkınızı helal edin

İnsanın istediklerini yaratan Allah’tır. Ama Allah, insanın her istediğini yaratmaz. Çünkü Allah, fâil-i muhtardır, fa’âlün limâyürîddir (dilediğini yapandır). Allah’ın, insanların her istediğini yaratmaması, bu dünyanın imtihan yeri olmasından ve insanların âciz-yaratık olduklarını anlamaları, büyüklenmemeleri içindir. Aksi takdirde insan, kendisinde bir varlık görecek, “her şeyi ben yaparım” düşüncesine kapılıp nefsini tanrılaştıracaktı. Kullukta acizliği itiraf mühim bir husustur. Allah, insanları kâfir ve mü’min olarak yaratmamıştır. İnsan, sonradan kendi irade ve tercihini Îmân veya küfürde kullanmıştır. Îmân ve küfür, diğer ifade ile hidâyet ve dalâlet Allah’ın yaratmasıyla olmakla beraber insanın iradesi ve kesbiyledir. İnsan, Îmân ve küfrü hür iradesiyle seçmelidir ki bunun sorumluluğu ona ait olsun. Bu hususu şu âyet güzel bir şekilde açıklıyor: “De ki: Hak, Rabbinizdendir. Artık dileyen îmân etsin, dileyen kâfir olsun. Çünkü Biz zalimler için öyle bir ateş hazırladık ki, duvarları kendilerini kuşatmaktadır.” (Kehf suresi ayet 29) Ayette, Allah tarafından geldiği bildirilen “Hak”, İslâm ve Kur’ân’dır.

Denilebilir ki iyilik ve güzellik ilahi kumaşın bir yüzüyse kötülük de diğer yüzüdür. Sınanma süresinde iyilik ile kötülüğün bir arada bulunması kaçınılmazdır. Kaldı ki insan tabiatı iyilik kadar kötülük de barındırır. Şems süresi 8. Ayetteki ‘’ فَاَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوٰيهَاۙ’’ (Allah, insan nefsine hem günaha dalma hem de günahtan sakınma dürtüsünü ilham etti) ifadesi bu gerçeği anlatır. İnsan her ne kadar kendi iradesi dışında tesis edilmiş bir varlık aleminde yaşıyorsa da fiillerini hür iradeyle gerçekleştirdiğinden kişinin kendisinden sadır olan tüm kötülükler kendi fiillerinin sonuçlarıdır. İnsan gerçek anlamda fail olması sebebiyle bütün bu kötülüklerden birinci derecede sorumludur. Çünkü şer fiillerin gerçekleştirilmesi Allah’ın (c.c.) hayra yönelik talebine muhalefetten başka bir şey değildir. Kişinin günah sebebiyle hesaba çekilecek olmasının gerekçesi de tam olarak budur. Kısaca söylemek gerekirse Allah (c.c.) ahlaki kötülüğe rıza göstermeyip insanların mutlak surette hayırdan yana olmaları ve tüm fiillerini bizatihi hayır veya hayra müncer olacak şekilde yapmalarını ister. Fakat gerek insanın hür irade sahibi olması gerek hür iradeyle sınanmaya tabi tutulması hasebiyle alemde kötülük mevcut olmak zorundadır ve fakat ‘’İblis/Şeytan’’ imgesi üzerinden Allah’ın ahlaki kötülüklere rızasının olmadığı sıkça vurgulanır.

Hocam melun iblis Allah CC neden benim sapmama izin vermene karşılık dedi Araf suresinde geçtiği şekliyle(İblîs dedi ki: “Bundan böyle benim sapmama izin vermene karşılık, ant içerim ki, ben de onları saptırmak için senin doğru yolunun üstüne oturacağım) Allah iblisi imtihan etmek icinmi saptirdi .

Soru yanlış. Sapan şeytan . Allah saptirmiyor. Allah sapmasina müsade ediyor. Bu ikisi çok farklı şeyler. Şeytan ayette saptırdın demiyor neden sapmama engel olmadın şeklinde anlıyorum ben. Saptırılan zaten imatihan edilemez . Çünkü irade ortadan kalkmış olur. İrade olmadan cebrin olduğu yerde imtihan olmaz.

Doğrusu soru şu olabilir: ALLAH ins ve cinni imtihan etmek için mi şeytanın sapmasına engel olmadı müsade etti?

Ben mifessrilerin tefsirini merak etmiştim birkaç tanesine baktım pek açıklayıcı değildi .cebrin olduğu yerde imtihan olmaz diyorsun ama Allah'ın kulaklarini ve kalbini muhurledikleri,kalplerine korku saldiklari Kuran'da geçiyor bunlar Allah'ın cebbar yani istedigini zorla yaptıran ismi vardır bunun tecellisidir.

Allah insana şeytan musallat ediyor bu da iradeye mudahele olmaz mı Allah'ı anlamak istediğimiz gibi değil olduğu gibi yani bize kuran ve sünnette anlatildigi gibi kabul etmemiz gerekir

Cebbar değil mi dedik. Tabi ki cebbar .cebbar olması için saptırmasi mi gerekiyor. Saptırmazsa cebbar değil mi diyeceğiz. Cebbar ama zalim olur hikmetsiz olur. şeytan cin insan bunlar irade sahibidir. Aksi halde meleklerden olurdu. Cebren imtihan olmaz. Mukafat da olmaz ceza da olmaz. Aksı halde zulüm olur.

Ayette şeytan bile cebren beni sapıttın demiyor. Soruda ise sapıtan Allah şeklinde sorulmus. Bence de kurandan ayrılmayalım kafamıza gore. Anlamak istediğimiz gibi .anlamayalim. tefsir kolay değil..ben de müfessir değilim. Ama okuduğumu anlayacak bilirim. O ayetten o soru çıkmaz. Yanlış sorudan doğru cevap çıkmaz .

Allah'ın sapmış iken doğru yola iletmesi veya doğru yolda iken hataları yüzünden saptırmasi da iradeye mudahele değil midir