Yüce Allah'ın Arşın Üzerinde Oluşu ile ilgili Seleften Gelen Sözlerin Manası

misafir00 Nickli Üyeden Alıntı

Muhaliflerimizin dediğine göre seleften gelen hadisler (sözler) yücelik ve arşın hakimi olması manasındaymış.

Allah’ın dilediği gibi arşına istiva etmesini kabul ediyorsun ama onun, keyfiyetsiz, teşbihsiz arşın üzerinde oluşunu kabul edemiyorsun. Akıl, bu tezatlığı kabul edemez. Senin dar aklınla Allah için imkansız gördüğün, Allah için hiçte imkansız değildir.



İbn Abbas Dedi ki: Allah Musa ile konuştuğu zaman nida semadaydı, Allah’ta semadaydı.

Yüce Allah Musa Aleyhisselam ile konuşmadan evvel de yerlerin ve göklerin hakimi olduğuna, yüceliği semada olduğuna göre, ibn Abbas'ın Allah'ta semadaydı demesi, sadece yücelik ve hakimiyet manasına yorulamaz. Allah gerçekten Musa Aleyhisselam ile konuştuğu gibi gerçektende arşının üzerindedir.



İbn Asım Dedi ki: Cehm ile konuştum da, bana semada bir ilahın olduğunu söyleyemedi.

Cehm onun ilmiyle değil de zatıyla her yerde olduğunu söyledi. Demek ki cehm İbn Asım'a hakikaten arşın üzerinde olan bir ilahın olduğunu söyleyemedi.

Hammad Bin Zeyd Dedi ki: onlar ancak semada bir ilahın olmadığını söylüyorlar.

Demek ki Hammad Bin Zeyd, Allah zatıyla her mekandadır diyenlere karşı, Gerçekten arşın üzerinde bir ilahın olmadığını söylüyorlar Dedi.

Tirmizi Dedi ki: Kudreti, saltanatı her mekandadır kendisi arşının üzerindedir.
İmam Tirmiziden gelen şu söz, akıl sahipleri için apaçık bir delildir seleften gelen hadislerin gerçek manada olduğuna.





Hangi varlığın onun büyük ve izzetli arşı gibi bir tahtı olabilir? Hangi varlığı oturduğu taht, koltuk, sandalye onu kendi kudretiyle taşıyabilir, tıpkı eşi ve benzeri olmayanı onun kudretiyle taşıdığı gibi? Hangi varlık ihtiyaç duymaksızın, yorulma bilmeksizin koltuğun, tahtın üzerine oturabilir? Bunların hepsi onun istivasının, mahlukların bir şeyin üzerine oturmalarına benzemediğine dair delildir. Ne onun arşı mahlukların tahtına benzer ne de onun istivası mahlukların oturuşuna. Benzetenler de, sapıklardan başka kim olabilir? Öyleyse benzetme yapmayanlara da teşbih yaftası vurup, akılsızlık etme.

Kendinden büyük ve seni ihata eden mekanda olup, ihtiyaçtan ötürü bir şeylerin üstüne oturan sen, mahluk aklınla, bütün mahlukların mekanlarının bittiği, üstünden mekan geçmeyenin, muhtaç olmaksızın, benzeri bulunmaksızın arşına istiva edenin, yedi kat semanın üstünde oluşunu neden inkar ediyorsun? Aklın görevi, onun sıfatlarını eşi ve benzeri olmaksızın kabul etmektir.




Göklerin ve yerin hükümranlığı Allah’a âittir. Allah her şeye kâdirdir.
Al-i İmran, 189

7 kat semanın, arşın ve en alt yerin hakimi olan Allah, muhtaç olmaksızın, dengi olmaksızın arşının üzerindedir ve istivasını dilediği gibi yapandır. Senin sana anca yeten aklın bunu Allah için imkansız görse de, bu Allah için hiçte imkansız değildir.

Göklerde ve yerde olan her şey Allah’ındır. Şüphesiz Allah, hiçbir şeye muhtaç değildir, her türlü hamde, övgüye lâyık olan da sadece O’dur.
Lokman, 26

Arşın gerçek sahibi, şanı pek yüce olan,

O’dur, dilediği her şeyi dilediği gibi yapan
Büruc, 15-16

Noctua Nickli Üyeden Alıntı

Konu sanırım daha önce tartişıldi benim pek ilmi bilgim yok lakin bitkaç sorum var.
Allah'ın 'Arş'ın üzerinde' olduğunu iddia ediyorsunuz. Size İslam felsefesinin ve kelamının en temel sorusunu soruyorum: Arş, gökler, yönler (alt-üst) ve mekan (uzay) yaratılmış şeyler midir, yoksa Allah ile birlikte ezelden beri var mıdır?
Eğer 'Yaratılmıştır' diyorsanız (ki İslam inancı bunu emreder); o hâlde Allah, henüz Arş'ı, gökleri ve mekanı yaratmadan önce neredeydi? Mekan yokken var olan, mekana muhtaç olmayan Yaratıcı, mekanı (Arş'ı) yarattıktan sonra neden yarattığı o mekanın içine/üzerine geçme ihtiyacı duysun? Zamanı ve uzayı yaratan Allah'ı, yarattığı uzayın içindeki bir koordinata (7 kat semanın üstüne) yerleştirmek, Allah'ı yüceltmek değil; O'nu yarattığı kutunun içine hapsetmek olmaz mı?

misafir00 Nickli Üyeden Alıntı

Allah Arş’ın “üzerinde” değildir; Arş, Allah’ın mutlak egemenliğinin ve hakimiyetinin yaratılmış bir işaretidir. O, Arş’ı yarattıktan sonra da ezelî varlığıyla her şeyi kuşatır. “Üstte olmak” ifadesi, O’nun yaratıklar üzerindeki mutlak üstünlüğünü beyan eder — O’nu sınırlamaz.
Mekanı yaratan, mekana muhtaç olmaz. Arş’ı yaratmak O’nun için bir “ihtiyaç” değil, iradesinin ve hikmetinin tecellisidir. “Neredeydi?” diye sormak, denizi bir bardakla ölçmeye çalışmak gibidir. Deniz, bardağın içine sığmaz; bardağı yaratan da bardağın ölçülerine tabi değildir.
Bu tartışma tam da “Leyse ke-mislihi şey’un” (O’nun benzeri hiçbir şey yoktur — Şura 11) ayetinin gereğini gösterir. Allah’ı aklımızın dar kalıplarına (mekan, yön, kutu, “üstte oturmak”) hapsetmek, O’nu yüceltmek değil, küçültmektir. İman, O’nun sıfatlarını ya olduğu gibi (nasıl’sız) kabul etmek ya da tenzih ederek anlamaktır — ama her halükarda O’nu yaratılmış kategorilere sıkıştırmamaktır.
Sorunuz çok güçlü çünkü tenzihi savunuyor. Asıl tehlike de tam olarak budur: Allah’ı “bir yerde” düşünmek. Ve İslam’ın ana akımı da bu tehlikeyi yüzyıllardır reddetmiştir.