Esmâdan Evvel istikamet

4. Önce farzların yeri düzeltilmelidir

Esmâ ile meşgul olan kimsenin dönüp bakması gereken bir diğer yer de farzlardır. Çünkü bu yol, farzların yerine geçen hususî bir meşguliyet değildir. Namazında dağınık, kul hakkı hususunda özensiz, temel dinî vazifelerinde gevşek olan bir kimsenin özel tertiplere büyük anlam yüklemesi, çoğu zaman sırayı karıştırmak olur. İsimler ne kadar yüce olursa olsun, kulun merkezinde farzlar sarsıksa o meşguliyet yerini tam bulmaz.

Burada maksat kimseyi küçümsemek değil, tertibi doğru koymaktır. Farzlar kök gibidir; esmâ ile meşguliyet ise o kökün beslediği dal ve yapraklar gibidir. Kök zayıfken dalları büyütmeye çalışmak, ağacı ayakta tutmaz. Onun için insan önce kendine şu soruyu sormalıdır: “Ben Rabbimin benden açıkça istediği şeylerde ne hâldeyim?” Bu soruya dürüstçe cevap verilmeden, diğer taraflarda derinlik aramak çoğu zaman erkendir.